سند ملی آموزش و پرورش ایران
چراغاني

 

منتخبی از کلیات طرح تدوین سند ملی آموزش و پرورش

شورای عالی آموزش و پرورش

اسفند 1383

http://www.sanad.ir

 

مقدمه

بیش از بیست وپنج سال از انقلاب اسلامی كشورمان می گذرد ودر این مدت تلاش های بسیاری در جهت بهبود واصلاح آموزش وپرورش در ایران  صورت گرفته است .تهیه چندین سند ملی ،از جمله سند «سند تغییر بنیادی نظام آموزش وپرورش » سند ومنشور اصلاح نظام آموزش وپرورش ،سند ملی برنامه "آموزش برای همه " سند ملی توسعه آموزش وپرورش در برنامه پنج ساله چهارم ،سند چشم انداز جمهوری اسلامی در افق 1404 هجری  ،سند چشم انداز توسعه آموزش وپرورش ایران ونیز انتشار ده ها مقاله ،گزارش پژوهشی ،تك نگاری  وكتاب درباره تنگناها ،مسائل ومشكلات آموزش وپرورش ،نشان دهنده بخشی از این تلاش ها ست .بعلاوه ،ایجاد تغییرات  عمده در محتوای كتاب های درسی ،تغییر در ساختار آموزش وپرورش ،تغییر در تحوه آموزش معلمان ،افزایش نرخ پوشش كودكان 10-6 ساله به 5/98 درصد،توسعه كلاس های درس به مناطق محروم ،كاهش درصد بیسوادی از 5/52 درصد در سال 1355 به كمتر از 15درصد در سال 1382 ،كاهش نابرابری های جنسیتی در برخورداری از سواداز 4/23 در سال 1355 به 5/10 درصد در سال 1375 وكمتر از 7درصد در سال 1382 ،افزایش سطح تحصیلات معلمان در كلیه دوره های تحصیلی ،تامین وتجهیز منابع مالی جدید ،تامین وتربیت نیروی انسانی ،تدوین واصلاح قوانین ومقررات اداری ،افزایش سهم  دانش آموزان فنی وحرفه ای وكاردانش از كل دانش آموزان وده ها موارد دیگر از جمله این فعالیت ها ست .

به رغم این تلاش ها وصرفنظر از صبغه فرهنگی نظام اسلامی ،تغییرات واصلاحات انجام شده به دلایل متعدد- اعم از درون سازمانی وبرون سازمانی- به موفقیت مورد نظر دست نیافته است .به علاوه ،بعضی از مشكلات آموزش وپرورش در خلال چهار دهه گذشته همچنان تداوم داشته وحل نشده باقی مانده اند ؛آموزش كتاب محور،نظام مدرك گرا،تاكید بر حفظ مطالب درسی ،بی توجهی به تفاوت های فردی ،بی توجهی به نیازها وخواسته های فراگیران ،محتوای آموزشی نامناسب ونظام اداری متمركز ،از این جمله اند .با تسریع درروند جهانی شدن ،كه از اواخر سال های 1980 وبا فروپاشی نظام شوروی سابق اتفاق افتاد ،چالش های جدیدی نیز به این مشكلات اضافه شد ونابسامانی های نظام آموزشی را دوچندان كرد؛چالشهایی چون ضرورت ایجاد آموزش مادام العمر ،به كار گیری فناوری های نوین در آموزش وانطباق با تاثیرات همه جانبه آن بر این نظام ضرورت تربیت شهروندانی جدید با صلاحیت هایی كاملا متفاوت ،رشد فزاینده دانش وكهنگی زودهنگام آن ،آموزش مهارت های جدید زندگی ،تامین وتربیت معلمان حرفه ای وكیفی ،تربیت مدیرانی انعطاف پذیر ومتخصص ،ضرورت ایجاد تغییرات اساسی در آموزش های فنی وحرفه ای كشور به منظور پاسخگویی به بازار جهانی ،حاشیه نشینی، طرد بزرگسالان فاقد مهارت های لازم جهت زندگی در قرن حاضر ،ایجاد نابرابری های جدید آموزشی به تبع استفاده از فناوری های اطلاعات وارتباطات ،ضرورت یكپارچه سازی مواد ومطالب درسی وموارد دیگری از این نوع .

براین اساس ،وضعیت پیچیده وابهام آمیزی در مقابل نظام آموزشی قرار گرفته ونارسایی وناكارآمدی راه حل های ارائه شده در پاسخگویی به نیازها وخواسته های جدید ،ضرورت تدوین چشم اندازی بیست ساله از آموزش وپرورش را قطعی كرده است .این چشم اندازبه عنوان راهنما ، مورد استفاده برنامه ریزان قرار گرفته وبه آنها كمك خواهد كرد تا برنامه های كوتاه مدت یا میان مدت خود را با توجه به آن تنظیم نمایند .بنابراین ،هدف اصلی از تهیه این سند ،دستیابی به خطوط كلی وارائه رهنمود هایی برای مشخص كردن مسیر تحول آموزش وپرورش در خلال بیست سال آینده است . در این سند تلاش خواهد شد تا از یك طرف به مشخص كردن ویژگی های آموزش وپرورش پیشرو در ابعاد مختلف پرداخته شود واز طرف دیگر ،رابطه متقابل بین آموزش وپرورش وسایر بخش های نظام برای تحقق وضعیت مورد نظر تعیین گردد.در واقع ،سوال اساسی سند این است كه چگونه باید آموزش وپرورش كشور را سازماندهی كرد تا با فراهم كردن بستر های فرهنگی وانسانی لازم برای تحقق آرمان توسعه كشوردر راستای دستیابی به جامعه مبتنی بر دانایی ، ایفای نقش كند .

به طور خلاصه ،آموزش وپرورش به عنوان محور توسعه پایدار ،وظیفه تربیت نیروی انسانی ماهر جهت كار وتلاش در بازار پررقابت جهانی وتداوم آموزش آنها را به همراه سایر نهادها وسازمان ها به عهده دارد ودر عین حال ،ماموریت خطیر آماده كردن نسل جوان برای زندگی در قرن بیست ویكم وآموزش مهارت های زندگی در ابعاد مختلف را عهده دار است .براین اساس،ضروری است كه آموزش وپرورش با تدوین یك سند ملی در مورد توسعه آموزش ها ،نه تنها پاسخگوی مشكلات فعلی این نظام باشد ،بلكه بتواند نیروی انسانی كشور را برای ورود به عصر دانایی وتبعات ناشی از این ورود در چهار بعدفرهنگی،ا قتصادی ،اجتماعی ، وسیاسی آماده كند.

سند ملی آموزش و پرورش که همان طرح جامع توسعه آموزش و پرورش در افق 20 ساله می باشد، در بردارنده سیاستها و راهبردهایی است که باید در قالب برنامه های میان مدت و کوتاه مدت و از زمان تصویب نهایی سند ، عملیاتی شده و به مورد اجرا گذاشته شود . توجه به این نکته از آن جهت حائز اهمیت است که بعضاً سند توسعه آموزش و پرورش در افق 20 ساله به منزله تدابیری تصور می شود که در کوتاه مدت و میان مدت بر سیاستها و برنامه های آموزش و پرورش اثر گذار نخواهد بود . بدیهی است آموزش و پرورش به دلیل ماهیت دیر بازده ، برای تحقق وضعیت آرمانی باید از سال آغازین تصویب سندگامهای لازم را در جهت تحقق وضعیت مطلوب بردارد . برای استقرار کامل و پیاده سازی احکام و راهبردهای سندملی، حداکثر10سال یعنی زمان اجرای2برنامه میان مدت توسعه کافی ومعقول به نظر می رسد.

 

پیشینه

همزمان با شروع به کار وزیر جدید آموزش و پرورش در سال 1380 و به دعوت ایشان جلساتی با حضور ثابت و پاره وقت جمعی از صاحب نظران حوزه های مختلف به منظور بحث و تبادل نظر درباره مسائل اساسی آموزش و پرورش تشکیل گردید . در این جلسات که بعضاً با عنوان نشست نخبگان معرفی می شد بحثهای گوناگونی مطرح شد که گرچه هر کدام در جای خود جالب و قابل توجه بود لیکن به دلیل پراکندگی و عدم اجماع به نتایج مشخصی منتهی نشد. در این شرایط لازم بود ترتیب و تدبیری اندیشیده شود که دارای بازدهی بیشتری باشد . در این راستا پیشنهاد تدوین طرح جامعی که در قالب یک سازمان منطقی اندیشه های نوین آموزش و پرورش را عرضه نماید، مطرح شد و مورد استقبال قرار گرفت . با پذیرش این پیشنهاد عملا نشست نخبگان تعطیل شد واقداماتی در جهت اجرای آن به عمل آمد.

موضوع ضرورت تدوین سندملی نخست طی نامه ای از سوی وزیر آموزش و پرورش به ریاست جمهوری منعکس شد تا در صورت تأیید ایشان و ترجیحاتحت نظارت و هدایت مقام ریاست جمهوری، این مهم به اجرا گذاشته شود . (پیوست) ریاست جمهوری در پاسخ موضوع را در دستور کار کمیسیون فرهنگی دولت ، شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای عالی آموزش و پرورش برای بررسی و اظهار نظر قرار دادند.

پس از طی مراحل قانونی، ضرورت تدوین سند ملی به تصویب هیئت وزیران رسید و مراتب به وزارت آموزش و پرورش ابلاغ شد.

بر اساس مصوبه هیات وزیران ، دبیرخانه شورای عالی آموزش وپرورش فعالانه موضوع را تعقیب نمود وبا رایزنی های  گسترده،موسسه سیمای حکمت را که دارای سابقه ممتددر زمینه تدوین طرح جامع توسعه برای برخی دستگاههای دیگر بوده است، برای اجرای تدوین سند ملی آموزش و پرورش برگزید. این موسسه  نیز در فاصله کوتاهی طرح مربوطه را تنظیم و در اختیار دبیرخانه شورای عالی قرار داد. این طرح دست کم طی دو نشست در شورای راهبری ، شورایی که طبق ساختاراجرایی پیشنهاد شده بالاترین مرجع تصمیم گیری و هماهنگ کننده  نهایی بود ، نیز مورد بحث و تبادل نظر واقع شدو دیدگاههای اعضا مورد توجه مجریان قرار گرفت.لیکن بنا به دلایلی ، موسسه مجری ، داوطلب تغییر نقش از مجری اصلی به مشاور شد که در نتیجه باید مجری دیگری شناسیایی و معرفی می گردید. این امر به طور طبیعی در فرآیند کار تدوین سند ملی وقفه ای چند ماهه را به وجود آورد، سرانجام ازحدودمهرماه  1383 مجری جدید فعالیت خود را آغازکرد.

 نخستین تلاش گروه جدید ، تدوین طرح یا مدل مفهومی برای انجام مطالعات ناظر به تولید سند ملی بود که با نقد و بررسی تلاشهایی که در مرحله قبل انجام شده بود، آغاز گردید . این فرایند قریب 6 ماه به طول انجامید و حاصل آن هم اکنون به عنوان پیش نویس طرح مطالعاتی تدوین سند ملی در معرض نقد و ارزیابی صاحب نظران قرار گرفته است تا پس از اصلاح در دستور کار شورای راهبری جهت تصویب نهایی قرار گیرد.

 

ضرورت وهدف تدوین سند

  در عصری كه دانایی محور توسعه شناخته شده است، آموزش و پرورش موتور محرك توسعه است ومسئولیت خطیر تربیت نیروهای طراز توسعه ، ماموریت سترگی است كه این دستگاه باید همت خود رامصروف تحقق آن بنماید. آموزش وپرورش، باید بیش از هر دستگاهی رویكرد آینده نگرانه داشته باشد و سازوكارهای خود را با چشم انداز توسعه كشور هم سو و هماهنگ نماید. این مهم در گرو اهتمام به تدوین سند توسعه استراتژیك برای این دستگاه از یك سو و ایجاد عزم و اراده ملی در جهت تحقق آن از سوی دیگر است.

در شرایطی  كه برای نخستین بار چشم انداز توسعه كشور طی 20 سال آینده ترسیم وبرنامه ریزی توسعه در دستگاه های مختلف از تكیه گاهی مستند برخوردار گردیده، لازم است آموزش وپرورش نیز از طریق تدوین سندی كه هماهنگی سیاست ها و  برنامه های مربوط با احكام پیش بینی شده در سند چشم انداز را تضمین ومناسبات این بخش را با سایربخشها تبیین نماید و آینده نگری و آینده اندیشی خود را به منصه ظهور رساند. تنها در این صورت است كه می توان نسبت به اثر بخشی و عقلانی شدن تعاملات درونی این دستگاه وهمچنین نظام مند شدن تعاملات بیرونی آن امیدوار بود . همچنین تدوین این سند فرصت  مناسبی را در اختیار مدیریت كلان كشور خواهد گذاشت تا با شناخت لوازم و شرایط تحقق تربیت منابع انسانی کار آمد برای توسعه درون زا و پایدار كشور در قالب سند ملی توسعه آموزش وپرورش ،رسالت خود را در برابر مطالبات نسلهای آینده این سرزمین به انجام رساند.

به بیان دیگر، تدوین سند ملی فرصتی است تا نشان داده شود توسعه منهای آموزش و پرورش توهمی بیش نیست . آموزش و پرورش طراز توسعه لازم است تا موتور محرک توسعه شود و بنیادهای انسانی توسعه را استقرار بخشد.همچنین و بلافاصله باید اضافه کرد که تدوین سند ملی فرصت شایسته ای است تا نشان داده شود آموزش و پرورش طراز توسعه و تربیت انسانهای واجد کیفیت ها و صلاحیت های مورد نیاز گرچه مأموریت مستقیم دستگاه تعلیم و تربیت است، اما به دلیل پیچیدگی ها و ظرافت های موضوع تربیت ، دستگاه تعلیم و تربیت را نمی توان در این عرصه فعال مایشاء شناخت ؛ بلکه نیاز به یک عزم ملی و همگرایی میان بخش های مختلف وجود دارد تا تحقق چشم انداز تربیتی جامعه عملی گردد.نتیجه اینکه تدوین سند ملی فرصتی است تا دو اصل اساسی ، مکمل وبیش و کم مغفول بیش از پیش مورد تأکید و توجه قرار گیرد. این دو اصل عبارتند از:

1-                 تحقق اهداف توسعه جامعه در گرو تحقق آموزش و پرورش توسعه یافته است .

2-                 به آموزش و پرورش توسعه یافته به عنوان یک پدیده بخشی که صرفاً در سایه عملکرد سازمان رسمی تعلیم و تربیت شکل می گیرد، نباید نگریست.

 

مدل مفهومی سند

مدل مفهومی  طرح تدوین سند ملی آموزش و پرورش (شکل 1) حاصل نشست های متعددی است که درطی مدت قریب 6 ماه در جمع تعدادی از صاحب نظران حوزه آموزش و پرورش (1 ) بدست آمده است . این مدل چند نوبت نیز در شورای عالی آموزش و پرورش به بحث گذاشته شده ودیدگاه های اعضای این شورا نیز حتی الامکان در آن اعمال شده است . در این بخش ضمن توضیح لایه اول مدل و نسبت میان ابعاد آن یادآوری می نماید که مدل انجام مطالعه هنوز از تصویب مراجع ذیربط نگذشته2و می تواند به عنوان پیش نویسی که بستر بحث و نقد را فراهم نماید، مورد توجه قرار گیرد.

برای دیدن مدل مفهومی اینجا کلیک کنید.

تشریح مدل مفهومی

الف - مطالعه چشم انداز:سنگ بنای سایر مطالعاتی است که باید برای تدوین سند ملی انجام شود . دستیابی به چشم انداز ، غایات تعلیم و تربیت را از حیث کیفیاتی که بایددر دانش آموزان تبلور و تحقق یابد ،روشن می سازد. بدین جهت چشم انداز تربیتی را می توان دکترین تعلیم و تربیت با توجه به اقتضائات ملی ، اعتباری ، جهانی و ... دانست.

چشم انداز تربیتی از آن جهت سنگ بنای  محسوب می شود که با تعیین آن در واقع نگاه به وضع موجود و آسیب شناسی وجوه مختلف تعلیم و تربیت از  ملاک ومعیار یا بنیاد  مشخصی برخوردار می شود . به دیگرسخن چشم انداز تربیتی را می توان بخشی از محک های مفهومی   Conceptual Benchmarksدر جریان تدوین سند ملی به حساب آورد.

برای دستیابی به چشم انداز ترتیبی نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران که نماد آموزش و پرور ش پیشرو، مترقی و توسعه مدار است . منویات سند موسوم به افق چشم انداز بیست ساله کشور از آن حیث که برای نخستین بار به جهت گیریهای توسعه کشور وضوح و رسمیت بخشیده است، مورد تاگید  ویژه قرار خواهد داشت .

ب - مطالعات پایه: مجموعه مطالعاتی است که به منظور استنطاق حوزه های مختلف معرفت بشری  جهت دستیابی به اصول راهنمای تعلیم و تربیت به اجرا گذاشته می شود . سند ملی آموزش و پرورش باید از نظرابتناء  به دستاوردهای علمی و پژوهشی در حداکثر استحکام و اتقان باشد. حوزه های مختلف دانش بشری همچون روان شناسی،فلسفه،اقتصاد، ارتباطات،عصب شناسی و...با عرصه تعلیم و تربیت پیوندی گسست ناپذیر دارندو به همین خاطر تعلیم و تربیت به حوزه ای میان رشته ای تبدیل شده است که سیاستگذاریها در آن با الهام از دستاوردهای این حوزه ها از اعتبار بیشتری برخوردار خواهد شد.

از میان مطالعات پایه که برای دستیابی به اصول استراتژیک آموزش و پرورش مبادرت به انجام آنها می شود البته مبانی فلسفی ،ارزشی و اعتقادی جایگاهی ویژه دارد که نقش شاقول یا میزان برای قضاوت در باره اصول بر گرفته از سایرقلمروها ی دانشی را ایفا می کند.

نکته قابل توجه دیگر در این مجموعه مطالعات اینکه استنطاق حوزهای مختلف دانش بشری در خلاء اتفاق نیفتاده و باید متکی به جهت گیریهای خاصی باشد. این جهت گیریها از 2 منبع تأمین خواهد شد؛ یکی چشم انداز تربیتی ودیگری مسائل  استراتژیک آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران که در بخش دیگرتوضیح داده خواهد شد.

مجموعه اصول استراتژیك كه بدین ترتیب حاصل می شود ، بخش دیگری از محک های مفهومی مورد نیاز برای ورود به مطالعات میدانی در فازهای بعدی فرآیند تدوین سند ملی را تشكیل می دهد.

ج- مولفه های استراتژیك:این مولفه ها، زیر نظام های دستگاه اجرائی تعلیم وتربیت است كه با ایجاد تحول در آنهاكاركردهای این دستگاه با چشم انداز تربیتی و اصول استراتژیك هماهنگ و هم سو خواهدشد. برای تجزیه وتحلیل ضعف ها وقوت ها هر یك از خرده نظام ها یا مولفه های استراتژیك علاوه بر محك های مفهومی، نیاز  به محک ها یا ملاک های تجربی Empirical Benchmarking كه از طریق مطالعات تطبیقی و بررسی سیاستها و تجارب سایر كشورها جهان حاصل می شود. بنابراین مطالعات ناظر به مولفه ها یا فرایندهای استراتژیك مطالعاتی هستندكه با اتكاء به دو دسته ملاك های پیش گفته به تجزیه وتحلیل وضع موجود و شناخت نقاط ضعف وقوت سیاستها و برنامه های كنونی می پردازند.

د- مطالعات محیطی: مجموعه  مطالعاتی است كه آموزش وپرورش را به عنوان یك خرده نظام حاكمیت به سایر خرده نظام های جامعه پیوند می زند. این مطالعات ناظر به محیط ها یا عواملی دور ونزدیكی است كه از بیرون ،عملكرد نظام آموزش وپرورش را تحت تاثیر قرار می دهد. شناخت این تاثیرات كه در قاموس برنامه ریزی استراتژیك به عنوان فرصت ها وتهدیدها شناخته می شود، از آن جهت حائز اهمیت است كه دستیابی به راهبردها، یا همان برون داد  نهایی سند ملی را برنگاهی کلی نگرانه و پویا استوار می سازد. بدین ترتیب، زمینه تعیین تکالیف وماموریتها ی بخش های مختلف در جامعه در  جهت نیل به آموزش وپرورش مطلوب یا توسعه مدار فراهم شده ونشان داده خواهد شده که تنها در سایه بهره گرفتن از فرصت ها و اندیشیدن تدابیری  جهت رویارویی با تهدیدهاست كه می توان به این مهم نائل گردید. به بیان دیگر برون داد  مجموعه مطالعات محیطی مشخص خواهد ساخت كه آموزش وپرورش گرچه باید به عنوان موتور محرك توسعه ایفای نقش نماید، لیكن توسعه آموزش وپرورش پدیده ای که صرفاً دارای ابعاد درون سازمانی باشد، نیست ونیل به این  موقعیت در گرو همسویی سیاستها و ساختارهای كلان جامعه با چشم انداز ترتیبی واصول استراتژیك است كه آموزش وپرورش درصدد عملیاتی ساختن آن ها  می باشد.

ه- مسائل استراتژیك: مشتمل بر فهرستی از مهم ترین چالش ها و مشکلات آموزش وپرورش در  شرایط كنونی است. این فهرست گرچه كافی نیست و مستمراً باید در جهت تكمیل و حتی تصحیح آن گام برداشت،  اما پیش بینی آن در مدل تدوین سندكمی از آن حیث كه به كلیه مطالعات مربوط به مولفه های استراتژیك جهت می دهد كاملاً ضروری است . بنابراین مسائل استراتژیك ، خود موضوع مطالعات مستقلی نیستند بلكه آنها را باید فهرستی از مشکلات و مسائل اساسی آموزش وپرورش دانست كه مجریان مطالعات ناظر به فرآیندها یا مولفه های استراتژیك باید پاسخ گویی به آنها را به عنوان انتظار حداقلی نصب العین خود    قرار دهند . به دیگر سخن ، سند ملی آموزش وپرورش در صورتی حداقل  انتظارا ت را برآورده خواهد ساخت كه در بردارنده  راهبردهایی برای رویارویی با این مجموعه از  چالش ها باشد.

تاكید بر این نكته ضروری است كه فهرست کنونی از مسائل استراتژیك نباید به منزله شناسایی قطعی و همه جانبه مسائل اساسی آموزش وپرورش تلقی شود، بلكه باب تكمیل وتصحیح را باید مفتوح نگاه داشت و خصوصاً در سایه بصیرت ناشی از  مطالعه چشم انداز تربیتی، مطالعات پایه ، مطالعات محیطی و همچنین در حین انجام مطالعات ناظر به فرایندهای استراتژیك تجدید نظرهای لازم را در آن به عمل آورد.

فهرست اولیه مسائل استراتژیك آموزش وپرورش به قرار ذیل می باشد:

برابری فرصت های آموزشی وتوسعه عدالت اجتماعی                                       

نقش بخش خصوصی در آموزش وپرورش( سیاستگذاری ، اجرا ، ارزشیابی)

رابطه آموزش با پرورش ( تلفیق یا جداسازی)                   

تمركز زدایی از نظام آموزش وپرورش

فناوری اطلاعات و ارتباطات و آثار آن در آموزش وپرورش

تنوع قومی ، فرهنگی واقلیمی در آموزش وپرورش

پایگاه ومنزلت اجتماعی معلمان

جایگاه آموزش علوم انسانی و هنر در نظام آموزشی

 طول مدت تحصیلات  اجباری

یكپارچه سازی نظام آموزش  عمومی وآموزش عالی

آموزش های فنی وحرفه ای

جایگاه آموزش ریاضیات ، علوم وتكنولوژی

جایگاه آموزش زبان خارجی

آموزش پیش د بستا نی

استاندارد سازی

آموزش وپرورش گروه های خاص (استثنایی وتیز هوش)

و - - -

ابعادروش شناسی

رویکرد کلی مطالعه Deliberative است. این رویکرد مطالعاتی متناسب با حوزه ها یا علایق مطالعاتی کاربردی است که مستلزم اتخاذ تصمیم می باشد. در این رویکرد از اتکای انحصاری به یک منبع یا مبنا (اعم از نظری یا تجربی) پرهیز می شود که شرط دستیابی به قابل دفاع ترین یا معقول ترین تصمیم است . بر این اساس از انواع روشهای مطالعاتی به تناسب اهداف مطالعه استفاده خواهد شد. از جمله این روش ها می توان به مواردزیر اشاره کرد.

مطالعات موردی یا مورد پژوهی

مطالعات تطبیقی (محک زننده تجربی)

مطالعات نظری (محک زننده مفهومی)

مطالعات اسنادی (استفاده از کلیه  اسناد موجود)

مطالعات مروری ( استفاده از کلیه پژوهش ها ومطالعات انجام شده  در داخل و خارج کشور)

مطالعات پیمایشی (استفاده از تجربیات متراکم در بدنه آموزش و پرورش ونخبگان در حوزه های مرتبط باحوزه آموزش وپرورش) 

فهرست مقدماتی پروژه ها

 پروژه تدوین چشم انداز و مأموریت

 مطالعات نظری شامل پروژ ه های ذیل :

روان شناسی

  جامعه شناسی

  فلسفه

  اقتصاد

  عصب شناسی

  ارتباطات

مطالعات پیرامون مؤلفه ها یا فرآیندهای استراتژیک آموزش وپرورش شامل یک یا چندپروژه در هر یک از زمینه های ذیل :

  نظام تربیت و تامین نیروی انسانی

  نظام راهبری،مدیریت،سازماندهی

  ساختار آموزشی نظام وبرنامه درسی

  نظام تامین وتخصیص منابع مالی

  نظام ارزشیابی تحصیلی

        نظام پژوهش وارزیابی عملکرد

  نظام پشتیبانی(اجرایی،اداری)

  نظام راهنمایی ومشاوره

  نظام برنامه ریزی وتوسعه

مطالعات مربوط به محیط های اثر گذاربر آموزش وپرورش شامل پروژه های :

 محیط فرهنگی _ تاریخی

 محیط اقتصادی

 محیط تکنولوژیک

 محیط زیست

 محیط سیاسی _ اجتماعی                                            

جمعیت شناسی

 محیط جهانی (بین المللی)

 نهاد های دولتی مانند آموزش عالی و ارشاد

 خانواده

 نهادهای قانونگذاری

مخاطبان سندملی آموزش وپرورش

  در این طرح مخاطبان در دو دسته جای گرفته اند:

            دسته اول: مخاطبان درون سازمانی

            دسته دوم: مخاطبان برون سازمانی ( در دو گروه درون وبرون کشور)

 

شیوه نامه انتخاب مجریان پروژه های سندملی آموزش وپرورش

مقدمه

 به منظورانجام مطلوب،مناسب و به موقع مطالعات موردنیازدرطرح تدوین سندملی آموزش وپرورش ،ویژگی ها ،اولویت های واگذاری  وشیوه های  انتخاب مجریان پروژه های مطالعاتی توسط شورای علمی طرح تدوین سند به شرح ذیل اعلام می گردد.دبیرخانه سندموظف است اطلاعات موردنیاز راجهت تصمیم گیری وتصویب نهایی مجریان دراختیار شورای علمی قراردهد.

الف- ویژگی های شخصی یا سازمانی مجری  ( مجریان)

             1- دارابودن سوابق برجسته علمی و تخصصی در حوزه مربوط به ویژه در انجام پروژه های مطالعاتی کلان

             2- برخورداری از نظم، انعطاف و روحیه كار جمعی

            3- اختصاص وقت كافی برای انجام به موقع تعهدات

           4- توانایی استفاده از ظرفیت علمی وکارشناسی موجود داخل وخارج از آموزش وپرورش

ب- اولویت های واگذاری پروژه ها

            1- پروژه ها حتی الامكان به انجمن های علمی یا مؤسسات تحقیقاتی(به جای افراد ) سپرده شود.

            2- درشرایط مساوی ومشابه مجریان داخلی نسبت به مجریان خارجی مقدم می باشند.

ج- شیوه های انتخاب مجریان

            1- اعلام عمومی موضوعات و دریافت طرحهای تحقیقاتی(در داخل وخارج کشور)

            2- معرفی افراد یا گروههای صاحب صلاحیت توسط اعضای شورای علمی یا كارشناسان و صاحب نظران به دبیرخانه

           

آئین نامه داخلی شورای علمی تدوین سند ملی آموزش وپرورش

الف - هدف

شورای علمی طرح بازوی علمی مجری و شورای راهبری در تدوین سند ملی آموزش وپرورش است که  مسوولیت کنترل کیفیت پروژه ها و فعالیت های مرتبط با طرح تدوین سند را در چار چوب وظایف واختیارات ذیل به عهده دارد .

 ب-  وظایف واختیارات

مشارکت در تدوین طرح تدوین سند ملی آموزش وپرورش

مشارکت در تدوین ضوابط و سیاستهای مربوط به انتخاب مجریان طرح ها و پروژه ها

مشارکت در انتخاب مجریان طرح ها و پروژه ها

بررسی وتصویب پیشنهاده های(Proposals)ار سالی از سوی مجریان طرح ها وپروژه ها

نظارت بر روند اجرای طرح های مطالعاتی 

تایید  کیفیت گزارش نهایی طرح ها و پروژه ها

اظهار نظر و ارائه طریق در زمینه هایی که موجب ارتقاء کیفیت فعالیت های مرتبط با طرح تدوین سند    می شود.

ج-  ترکیب اعضاء

مجری طرح (رئیس شورا)

دبیر کل شورای عالی آموزش وپرورش (نایب رئیس)

مدیر اجرائی طرح (دبیر شورا)

نماینده سازمان مدیریت و برنامه ریزی

حداقل 7نفرازمتخصصان و صاحب نظران که دارای تخصص وتجربه درحوزه های گوناگون مرتبط با طرح می باشند.

اعضای شورای علمی با پیشنهاد مجری طرح وتایید شورای راهبری به این سمت منصوب خواهند شد.

تبصره: شورای علمی به منظور بررسی دقیق وهمه جانبه موضوعات در دست اجرا وانجام امور پشتیبانی واجرایی کمیته تخصصی با حضور بعضی از اعضای شورا وهمکاران دبیرخانه شورای عالی تشکیل می دهد .مدیریت وهدایت امور این کمیته به عهده مجری یا مدیر اجرایی طرح می باشد.

د- امور مالی واجرایی

حق الزحمه اعضای شورای علمی مطابق ضوابط اعضای هیات علمی دانشگاه ها وبراساس ساعات کار پرداخت خواهد شد.

-وظایف و تعهدات  مجریان وکارفرمای پروژه های مطالعاتی سند ملی آموزش و پرورش

الف: وظایف وتعهدات مجری ومجریان

1- معرفی گروه همکار پروژه با توجه به توصیه های شورای علمی و ضوابط پروژه ها

2- انجام مراحل مختلف پروژه طبق الگوی درخواست شده (RFP)

3- رعایت برنامه زمان بندی مصوب پروژه

4- ارائه گزارش مستمر از پیشرفت کار پروژه ، به ناظر یا شورای علمی تدوین طرح سند

5- اقدام و پاسخگویی در برابرسؤال ها و توصیه های ناظر و شورای علمی در چارچوب مصوبات پروژه یا پیش بینی های انجام گرفته در قرارداد کاری

6- بکارگیری کارشناسان ذیربط وزارت آموزش و پرورش بر اساس توافق به عمل آمده با شورای علمی یا کمیته اجرایی تخصصی طرح تدوین سند

7- همکاری مستمر با مدیریت سایت طرح تدوین سند جهت انتقال اطلاعات مورد نیاز به سایت

8- ارائه گزارش طبق الگوی مصوب شورای علمی در پایان کار و ارائه خلاصه مورد نظر در مورد مراحل و یافته های پروژه

ب: وظایف وتعهدات کارفرما

1 – تهیه نیازهای وامکانات پشتیبانی برای مجری مطابق موارد توافق شده در قراردار

2- تهیه اسناد ومدارک ومنابع مورد نیاز گروههای مطالعاتی وتحقیقاتی  در مطالعات سند

3- پرداخت به موقع اقساط هزینه های طرح براساس مفاد قراردادهای مطالعاتی

4- نظارت فرآیندی بر اجرای پروژه وارائه باز خورد های اصلاحی به مجری

5- انجام مکاتبات وتماس های مورد نیاز با مراکز علمی واجرایی جهت تحصیل انجام مطالعات

 ....................................................................

(1) از این جمع در تشکیلات اجرایی طرح تدوین سند ملی با عنوان شورای عالی علمی تام برده می شود که در حال حاضر افراد ذیل در آن عضویت دارند:

* مهندس - عبدالحسین نفیسی* دکتر- محمد جعفر جوادی  * مهندس- مهدی نوید    * دکتر- عزیزالله تاجیک اسماعیلی

*دکتر- زهرا گویا              * خانم- حائری زاده               * دکتر- امیری                            * دکتر- خوشنویس

*دکتر- خنیفر                    * آقای- شوکت فدایی              * دکتر- محمود مهر محمدی          * دکتر- گرائی نژاد

* دکتر- عباس صدری      * خانم- بلوسی      

 


 

نويسنده : نويسنده فوق الذكر پنجشنبه 27 اسفند 1383
تعداد نظرات تا اين لحظه :  72 اعلام نظر